س 1498 : آيا خوددارى ولىّ از قبول هبه و صلح غير معوّض و موارد ديگرى از همين قبيل كه به نفع صغير هستند ، ضرر زدن به صغير يا عدم رعايت مصلحت او محسوب مىشود ؟ ج : مجرّد خوددارى از قبول هبه و صلح غير معوّض براى صغير ، ضرر زدن به او و عدم رعايت مصلحت وى محسوب نمىشود . بنا بر اين فى نفسه اشكال ندارد زيرا بر ولىّ تحصيل مال براى صغير واجب نيست بلكه ممكن است به نظر ولىّ ، خوددارى او از پذيرفتن در بعضى موارد به مصلحت طفل باشد . س 1499 : اگر دولت ، زمين يا اموالى را به فرزندان شهدا اختصاص دهد و تصويب كند كه به نام آنان به ثبت برسد ، امّا ولىّ صغار از امضاى اسناد آنها خوددارى كند . آيا حاكم مىتواند اين كار را به ولايت از صغار انجام دهد ؟ ج : اگر تحصيل اموال براى صغار منوط بر امضاى ولىّ باشد ، انجام آن بر او واجب نيست و حاكم با وجود ولىّ شرعى ، ولايتى بر آنان ندارد ، ولى اگر حفظ اموال مخصوص صغار ، منوط بر امضاى ولىّ باشد ، او حقّ ندارد از انجام آن امتناع كند و اگر از انجام آن خوددارى نمايد ، حاكم بايد او را وادار به امضا كرده و يا خود به عنوان ولايت بر صغار اين كار را انجام دهد . س 1500 : آيا عدالت در ولايت بر طفل شرط است ؟ و اگر ولىّ طفل فاسق باشد و خوف فساد طفل يا از بين رفتن اموال او وجود داشته باشد ، حاكم چه وظيفه‌اى دارد ؟ ج : عدالت ، شرط ولايت پدر و جدّ پدرى بر طفل نيست ، ولى اگر براى حاكم هر چند با قرائن حاليه ثابت شود كه پدر و يا جدّ پدرى باعث ضرر براى طفل خواهند شد ، بايد آنان را عزل نموده و از تصرّف در اموال طفل منع كند . س 1501 : اگر در قتل عمد ، همهء اولياء دم مقتول ، صغير يا مجنون باشند ، آيا ولَّى قهرى ( پدر يا جدّ پدرى ) يا قيّم انتخابى دادگاه حقّ درخواست قصاص يا مطالبهء ديه را دارند ؟ ج : از مجموعه ادّلهء ولايت اولياء صغير و مجنون ، چنين استفاده مىشود كه جعل ولايت براى آنان از طرف شارع مقدّس به خاطر حفظ مصلحت مولَّى عليه است . بنا بر اين در مسأله مورد بحث ، ولَّى شرعى آنان بايد با ملاحظهء غبطه و مصلحت آنان اقدام كند و انتخاب او نسبت به قصاص يا ديه يا عفو مع العوض يا بلا عوض ، نافذ است . بديهى است كه تشخيص مصلحت صغير و مجنون بايد با ملاحظهء همهء جوانب و از جمله ، نزديك يا دور بودن او از سنّ بلوغ صورت گيرد . س 1502 : اگر جنايتى بر انسان كاملى واقع شود ، آيا پدر يا جدّ پدرى او حقّ تقاضاى ديه و گرفتن آن براى مجنى عليه بدون اذن او را دارند ؟ يعنى آيا بر جانى واجب است كه هنگام مطالبه پدر يا جدّ پدرى ديه را به مجنى عليه پرداخت كند ؟ ج : آنان ولايتى بر مجنى عليه بالغ و عاقل ندارند ، لذا نمىتوانند بدون اذن او حقّ وى را مطالبه كنند . س 1503 : آيا براى ولىّ صغار جايز است به عنوان ولايت بر آنان ، وصيّت مورّث ايشان در زائد بر ثلث را اجازه دهد ؟